SGK Genel Yazıları

1. Kapsam ve Amaç

Bu sayfa; sosyal güvenlik mevzuatının güncel uygulamasını işverenler, insan kaynakları ekipleri, bordro uzmanları, mali müşavirler ve çalışanlar açısından sistematik şekilde açıklamak amacıyla hazırlanmıştır.

2. Hukuki Dayanak

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu, ilgili yönetmelikler, genelgeler, genel yazılar, tebliğler ve Kurum duyuruları birlikte değerlendirilmelidir.

3. Güncellik Kontrolü

SGK uygulamaları; yıl içinde yayımlanan genelge, genel yazı, duyuru, sistem güncellemesi ve Resmî Gazete değişiklikleriyle farklılaşabilir. İşlem öncesinde resmî kaynak kontrol edilmelidir.

4. İşveren Tescil İşlemleri

İşyeri bildirgesi, işyeri sicil numarası, alt işveren tescili, e-Sigorta kullanıcısı ve adres değişikliği işlemleri doğru ve zamanında yürütülmelidir.

5. Sigortalı İşe Giriş

4/a kapsamındaki çalışanlar için işe giriş bildirgesi genel kural olarak işe başlamadan önce elektronik ortamda verilmelidir. Kanuni istisnalar somut olay bazında kontrol edilmelidir.

6. Sigortalı İşten Çıkış

İşten ayrılış tarihi, çıkış kodu, prime esas kazanç, eksik gün bilgisi ve fesih nedeni bordro ve iş hukuku kayıtlarıyla uyumlu olmalıdır.

7. Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi

Sigortalıların gün, kazanç, meslek kodu, belge türü, kanun numarası ve eksik gün bilgileri doğru bildirilmelidir. Beyanname ile bordro arasında mutabakat kurulmalıdır.

8. Prime Esas Kazanç

Ücret, prim, ikramiye ve sigortalıya sağlanan menfaatlerin prime tabi olup olmadığı mevzuata göre belirlenmeli; alt ve üst sınırlar ilgili yıl için kontrol edilmelidir.

9. Prim Oranları

Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları, genel sağlık sigortası, kısa vadeli sigorta kolları ve işsizlik sigortası oranları işveren ve sigortalı payları bakımından ayrı izlenmelidir.

10. Eksik Gün Bildirimi

İstirahat, ücretsiz izin, puantaj, kısmi çalışma ve diğer eksik gün nedenleri destekleyici belgelerle uyumlu şekilde bildirilmelidir.

11. İstirahat ve Geçici İş Göremezlik

İstirahat raporları, çalışılmadığına dair bildirim, ücret ödemesi ve geçici iş göremezlik ödeneği süreçleri bordro dönemiyle birlikte yönetilmelidir.

12. İdari Para Cezaları

Bildirgelerin süresinde verilmemesi, eksik veya yanlış bildirim, kayıt ibraz edilmemesi ve meslek kodunun gerçeğe aykırı bildirilmesi idari yaptırım doğurabilir.

13. Prim Ödeme Süreci

Sigortalı ve işveren prim hisseleri yasal süresinde Kuruma ödenmeli; tahakkuk, banka ödeme kaydı ve muhasebe fişi arasında kontrol yapılmalıdır.

14. Borcu Yoktur ve İlişiksizlik

İhale, teşvik, hakediş ve yapı kullanma izin süreçlerinde SGK borcu yoktur yazısı veya ilişiksizlik belgesi gerekebilir.

15. Alt İşveren Uygulamaları

Asıl işveren-alt işveren ilişkisi, işyeri dosyası, bildirge sorumluluğu ve müteselsil sorumluluk hükümleri sözleşmeyle birlikte incelenmelidir.

16. Yabancı Çalışanlar

Çalışma izni, sosyal güvenlik sözleşmesi, geçici görevlendirme belgesi ve sigortalılık statüsü birlikte değerlendirilmelidir.

17. Yurt Dışı Çalışmalar

Sosyal güvenlik sözleşmesi bulunan ve bulunmayan ülkelerde çalıştırılan sigortalılar için belge, prim ve kazanç üst sınırı farklı olabilir.

18. İç Kontrol ve Yetkilendirme

İşe giriş, işten çıkış, bordro, beyanname, tahakkuk ve ödeme işlemleri için görev ayrılığı ve ikinci kontrol mekanizması kurulmalıdır.

19. Denetim Hazırlığı

Özlük dosyaları, ücret bordroları, banka kayıtları, puantaj, izin, rapor, işe giriş ve çıkış bildirgeleri erişilebilir şekilde saklanmalıdır.

20. Aylık Mutabakat

Personel listesi, bordro, Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi, tahakkuk fişi, ödeme dekontu ve muhasebe kayıtları her ay karşılaştırılmalıdır.

21. Risk Kontrol Listesi

Geç bildirim, yanlış çıkış kodu, eksik kazanç, hatalı teşvik, uygunsuz meslek kodu ve belgelenmeyen eksik günler ayrı risk kalemleri olarak takip edilmelidir.

22. Yönetim Raporlaması

Toplam prim maliyeti, teşvik tutarı, kaybedilen teşvik, idari para cezası, eksik gün ve iş kazası verileri yönetime düzenli raporlanmalıdır.

23. Sık Yapılan Hatalar

Eski oran kullanmak, sigorta kolunu yanlış seçmek, borç kontrolü yapmadan teşvik uygulamak, çıkış kodunu iş hukuku kayıtlarından bağımsız belirlemek ve tahakkuku kontrol etmemek sık karşılaşılan hatalardır.

24. Uygulama Öncesi Son Kontrol

İşlemin tarihi, sigortalılık statüsü, işyeri sicili, belge türü, kanun numarası, prime esas kazanç ve yasal süre tek kontrol formunda doğrulanmalıdır.

25. Genel Yazıların Fonksiyonu

Genel yazılar belirli bir işlem, tereddüt veya uygulama sorununa ilişkin Kurum görüşünü ve idari yöntemi açıklayabilir.

26. Dağıtım ve Muhatap Kontrolü

Yazının hangi birimlere gönderildiği, hangi dönem ve dosyalara uygulanacağı metinden doğrulanmalıdır.

Resmî SGK Kaynakları

• Sosyal Güvenlik Kurumu
• SGK Duyuruları
• SGK İşveren Portalı
• SGK e-Bildirge
• SGK e-Bildirge V2
• Güncel Sigorta Primi Teşvikleri
• 2026 Prime Esas Kazanç Miktarları
• 2026 İşveren Prim Oranları
• Güncel Sağlık Uygulama Tebliği