Bu dosyayla neyi netleştireceksiniz?
Bütçede teşvik etkisini göstermek için tahmin, doğrulanmış hesap ve gerçekleşen mahsup ayrı tutulmalıdır. Bu ayrım işletmenin ödeme yükünü gizlemeden destek beklentisini yönetmesine yardımcı olur. Bir programın süresi veya koşulu değişebileceği için sonraki yıl varsayımları açık yazılmalıdır.
Çalışma hedefi: Uygunluğu kesinleşmemiş destekleri gerçekleşmiş tasarruf gibi raporlamamak.
Beyanname, tahakkuk ve kanun kodu için temel ayrımlar
- MPHB: Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi anlamına gelir.
- Bordro hesabı, gönderilen beyanname ve oluşan tahakkuk ayrı kayıtlardır.
- Kanun numarası ile belge türü birbirinin yerine kullanılmaz.
- Asıl, ek ve iptal kayıtlarının etkisi son geçerli toplamda izlenir.
- Bildirim son günü ve resmî uzatma duyurusu dönem bazında kontrol edilir.
- Programlara özgü koşullar aynı sicildeki bütün çalışanlar için otomatik aynı değildir.
Bu ayrımlar birlikte okunur. Tek bir olumlu koşul, incelemenin tamamlandığı anlamına gelmez; her ayın kişi, işyeri ve dönem kayıtları seçilen uygulamanın dayanağıyla eşleştirilir.
Bütçe ve nakit akışında nasıl gösterilir? · dört adımlı çalışma
Temel senaryoyu kurun: destek öncesi prim yükünü ve Bordro toplamı ↔ kabul edilen bildirim ↔ son tahakkuk yaklaşımını ayrı gösterin. Beyanname kabul numarası veya personel sayısı değiştiğinde sonucu hangi girdinin etkilediği anlaşılmalıdır.
Belirsizliği işaretleyin: doğrulanmamış Prim gün ve kazanç toplamı kaydı bulunan dosyaları kesin tasarruf toplamına dahil etmeyin. İhtiyatlı senaryo ile koşullu senaryoyu ayrı satırlarda gösterin.
Nakit zamanını ayırın: mahsup edilen destek, nakit ödeme ve daha sonra sonuçlanabilecek işlem aynı tarihte gerçekleşmeyebilir. Banka ödeme planını kesinleşmemiş bir iade varsayımıyla kapatmayın.
Gerçekleşmeyi izleyin: ay sonunda tahmin–tahakkuk–mahsup farkını açıklayın. Süre sonu ve kapsam değişimini sonraki ay bütçesine taşıyın; yalnızca toplam rakamı güncellemeyin.
Temsili örnek: kararı tutardan ayırın
Bordro 20 çalışan gösterirken kabul edilmiş beyannamede 19 kişi bulunuyorsa, toplam destek farkını yuvarlama farkı diye kapatmayın. Önce kişi, gün ve kanun kodu bazında eşleştirme yapın.
Bordro toplamı ↔ kabul edilen bildirim ↔ son tahakkukBu örnekte yapılacak ek kontrol: Uygunluğu kesinleşmemiş destekleri gerçekleşmiş tasarruf gibi raporlamamak. İncelediğiniz kayıt farklı gün, dönem veya statü içeriyorsa örnekteki rakamı aynen kopyalamayın. Önce değişen girdiyi ve değişikliğin hesap üzerindeki etkisini not edin.
Tahmin, doğrulama ve gerçekleşme bütçe tablosu
Aşağıdaki tablo, işletme içi kontrol için doldurulabilir bir çalışma düzenidir. Kurumun resmî başvuru formu değildir. Kişisel kayıtlarınızı bu siteye yüklemeyin; indirdiğiniz dosyayı kendi güvenli çalışma ortamınızda kullanın.
| Kontrol alanı | Dosyada ne bulunmalı? | Sonuç seçenekleri |
|---|---|---|
| Bordro personel ve dönem listesi | Bilginin ait olduğu kişi/işyeri ve inceleme dönemi. | Doğrulandı / Uygun değil / Bilgi bekleniyor |
| Beyanname kabul numarası | Belge veya sorgu tarihi; dayanak kayıtla aynı döneme ait olduğunun teyidi. | Doğrulandı / Uygun değil / Bilgi bekleniyor |
| Belge türü ve kanun numarası | Önceki sürümle fark varsa nedeni ve kullanılan son geçerli kayıt. | Doğrulandı / Uygun değil / Bilgi bekleniyor |
| Prim gün ve kazanç toplamı | Kontrol eden sorumlu, doğrulama tarihi ve bekleyen bilgi. | Doğrulandı / Uygun değil / Bilgi bekleniyor |
| Son geçerli tahakkuk | Kararı destekleyen kayıt; yeniden değerlendirme gerektiren koşul. | Doğrulandı / Uygun değil / Bilgi bekleniyor |
Sonuç sütunu boşken dosyayı tamamlanmış saymayın. Kaynak veya dönem değiştiğinde kontrolün hangi satırının yeniden açıldığını kaydedin. Böylece yalnızca son rakamı değil, sonuca götüren kanıtı da korursunuz.
Dosyayı kapatmadan önce
Bu kontrol listesi tarayıcıdan ayrılınca saklanmaz; resmî başvuru veya uygunluk sorgusu yapmaz.
Sık sorulan iki soru
Tahmini destek muhasebe gerçekleşmesi olarak kullanılabilir mi?
Tahmin ile gerçekleşen mahsup ayrılmalıdır. Muhasebe kaydı ve raporlama yöntemi işletmenin somut belgelerine ve ilgili mali kurallara göre meslek mensubuyla değerlendirilir.
Bu konuyu değerlendirirken hangi hata önce kontrol edilmeli?
Beyannamenin taslak kaydedilmesini onaylanmış ve süresinde verilmiş bildirim gibi kabul etmek kontrol boşluğu yaratır. Özellikle bordro personel ve dönem listesi kaydı ile dönem dayanağının uyuştuğu doğrulanmalıdır.
Dayanaklar ve kaynak kontrolü
Bu açıklama 6 Ekim 2026 tarihinde erişilen resmî kaynaklar esas alınarak hazırlanmıştır. Sonraki mevzuat değişiklikleri kendiliğinden yazıya yansımaz. Hesap ve beyan öncesinde güncel kurum kaydı doğrulanmalıdır.
