Bu dosyayla neyi netleştireceksiniz?
İç inceleme için bütün dosyalara yüzeysel bakmak yerine farklı risk türlerini kapsayan bir örneklem seçilebilir. Bu iş akışı resmî denetimin yerine geçmez; işletmenin kendi kayıt tutarlılığını geliştirmesine yardımcı olur. Seçim gerekçesi ve incelemenin sınırları kayıt altına alınmalıdır.
Çalışma hedefi: Destek dosyalarında yalnızca toplamları değil, karar kanıtlarını da gözden geçirmek.
Beyanname, tahakkuk ve kanun kodu için temel ayrımlar
- MPHB: Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi anlamına gelir.
- Bordro hesabı, gönderilen beyanname ve oluşan tahakkuk ayrı kayıtlardır.
- Kanun numarası ile belge türü birbirinin yerine kullanılmaz.
- Asıl, ek ve iptal kayıtlarının etkisi son geçerli toplamda izlenir.
- Bildirim son günü ve resmî uzatma duyurusu dönem bazında kontrol edilir.
- Programlara özgü koşullar aynı sicildeki bütün çalışanlar için otomatik aynı değildir.
Bu ayrımlar birlikte okunur. Tek bir olumlu koşul, incelemenin tamamlandığı anlamına gelmez; her ayın kişi, işyeri ve dönem kayıtları seçilen uygulamanın dayanağıyla eşleştirilir.
Inceleme için dosya örneklemi · dört adımlı çalışma
Örneklemi gerekçelendirin: yeni başlangıç, yüksek matrah, eksik gün, sicil değişikliği veya süre sonu gibi farklı özellikleri olan dosyalar seçin. Aynı kolay dosyaların sürekli kontrol edilmesini önleyin.
Kanıt zincirini izleyin: Bordro personel ve dönem listesi kaydından başlayıp Son geçerli tahakkuk sonucuna kadar ilerleyin. Her aşamada önceki verinin doğru aktarıldığını ve dayanağın değişmediğini kontrol edin.
Bulgu seviyesini ayırın: eksik belge, hesap farkı ve mevzuata aykırılık ihtimali aynı ifadeyle raporlanmamalıdır. Henüz doğrulanmamış tespiti kesin ihlal olarak adlandırmayın.
Tamamlama sorumlusu atayın: her bulgunun hangi kayıtla kapanacağını ve ne zaman yeniden gözden geçirileceğini yazın. Bir kontrol kutusunun işaretlenmesi yerine düzeltme kanıtını arayın.
Temsili örnek: kararı tutardan ayırın
Bordro 20 çalışan gösterirken kabul edilmiş beyannamede 19 kişi bulunuyorsa, toplam destek farkını yuvarlama farkı diye kapatmayın. Önce kişi, gün ve kanun kodu bazında eşleştirme yapın.
Bordro toplamı ↔ kabul edilen bildirim ↔ son tahakkukBu örnekte yapılacak ek kontrol: Destek dosyalarında yalnızca toplamları değil, karar kanıtlarını da gözden geçirmek. İncelediğiniz kayıt farklı gün, dönem veya statü içeriyorsa örnekteki rakamı aynen kopyalamayın. Önce değişen girdiyi ve değişikliğin hesap üzerindeki etkisini not edin.
Örneklem seçim ve bulgu takip tablosu
Aşağıdaki tablo, işletme içi kontrol için doldurulabilir bir çalışma düzenidir. Kurumun resmî başvuru formu değildir. Kişisel kayıtlarınızı bu siteye yüklemeyin; indirdiğiniz dosyayı kendi güvenli çalışma ortamınızda kullanın.
| Kontrol alanı | Dosyada ne bulunmalı? | Sonuç seçenekleri |
|---|---|---|
| Bordro personel ve dönem listesi | Bilginin ait olduğu kişi/işyeri ve inceleme dönemi. | Doğrulandı / Uygun değil / Bilgi bekleniyor |
| Beyanname kabul numarası | Belge veya sorgu tarihi; dayanak kayıtla aynı döneme ait olduğunun teyidi. | Doğrulandı / Uygun değil / Bilgi bekleniyor |
| Belge türü ve kanun numarası | Önceki sürümle fark varsa nedeni ve kullanılan son geçerli kayıt. | Doğrulandı / Uygun değil / Bilgi bekleniyor |
| Prim gün ve kazanç toplamı | Kontrol eden sorumlu, doğrulama tarihi ve bekleyen bilgi. | Doğrulandı / Uygun değil / Bilgi bekleniyor |
| Son geçerli tahakkuk | Kararı destekleyen kayıt; yeniden değerlendirme gerektiren koşul. | Doğrulandı / Uygun değil / Bilgi bekleniyor |
Sonuç sütunu boşken dosyayı tamamlanmış saymayın. Kaynak veya dönem değiştiğinde kontrolün hangi satırının yeniden açıldığını kaydedin. Böylece yalnızca son rakamı değil, sonuca götüren kanıtı da korursunuz.
Dosyayı kapatmadan önce
Bu kontrol listesi tarayıcıdan ayrılınca saklanmaz; resmî başvuru veya uygunluk sorgusu yapmaz.
Sık sorulan iki soru
Örneklemin temiz çıkması bütün dosyaların doğru olduğunu kanıtlar mı?
Hayır. Sonuç, incelenen kayıtların ve seçimin kapsamıyla sınırlıdır. Bulgulara göre daha geniş inceleme gerekip gerekmediği ayrıca değerlendirilir.
Bu konuyu değerlendirirken hangi hata önce kontrol edilmeli?
Beyannamenin taslak kaydedilmesini onaylanmış ve süresinde verilmiş bildirim gibi kabul etmek kontrol boşluğu yaratır. Özellikle bordro personel ve dönem listesi kaydı ile dönem dayanağının uyuştuğu doğrulanmalıdır.
Dayanaklar ve kaynak kontrolü
Bu açıklama 6 Ekim 2026 tarihinde erişilen resmî kaynaklar esas alınarak hazırlanmıştır. Sonraki mevzuat değişiklikleri kendiliğinden yazıya yansımaz. Hesap ve beyan öncesinde güncel kurum kaydı doğrulanmalıdır.
.jpeg){kind=link}